Bor: Sikljipe e Romengo

Bor, 29.04.2015.  Dragana Gušlješević, Kadrija Šajinović

Civil right DefendersLokalne medije baše čačipena e Romenge.

Sikljipe e Romengo si jek emdžngle anglalšaipa thaj droma romane emancipacijake em integracijake sak jekhane forutnenge ano amalipe. Lindipe čačipena po sikljipe e Roma del učalipe numa e romane jekhimase, me e amalimase sar sastinipe, anglal sa forutne amalimase taj lese demokratijake.

Učipe sićimaso e Romengo buljarel sa sikljarno thaj kulturikano statusi ko amalipe thaj vazdarel leso ekonomikano šaipe.
Sose ulava sikljope sar riglo targeti?
Na golese kaj ghote embuteste kerdilo, kaka si, numa e Roma ano pučipe, me golese kaj si gova jekto thaj čačuno šajipe te ikljodol andar o magikani rota ćorumaci.


E roma si ke amende emdukhado nacionalikano minoriteti. Upral e 65% romani populacija si sasteste me funkcionikane bihramosarde. Maškar bihramosarde thaj bisikljarde si majbut romnja.
Tar o hramope ke 2011. ano Bor sasa 67,7% Roma bizo agorime fundikani sikalni, numa 6,2% sasa len maškarsikavno sikljipe, a 0,3% uči sikalni me fakulteti. Golese si, tar o ačhipe jekhimaso, sikljipe kale nacionalikane minoriteso embaro zumavipe bašo sikavimaso sistemi Srbijako em e Boroso.


Tar miljaeftašel Roma, pe paluno hramope ano Bor si prekal panšel čhavore ane fundane sikavne, so sikavel kaj hramope naj sasa realikano.
Kerdaripe hramomase ko jekto klasi fundake sikavnjate romane čhavenge si sa bipokinimaso ane sa segmentura (tar o avipe đd ke didaktikane šeja, so si upral 20 milje dinara katar o dženo) dujdromengo si, tar e štar sara ane tri fundake sikavne, a kerdaripe kerdol da ane sastegivesutno ačhipe ane anglalsikavno kher. Koordinacija kheresa that dad-dejenca, animacija da but šukareste kerel i Jelena Jankovec sar Pedagoško Asistenti upro čhavorkano kher.
Numa ane trin fundikane sikavne si prekal 50% hramome čhavore: ani FS „Brako Radičević“ 67 sukljane kaj si Pedagoško aistenti o Alberti Eminov, ani FS „Sveti Sava“ 112 sikljane – Pedgoško asistenti e Zejnepa Jeminovski thaj ani FS „Vuk Karađić“ 114 sikljane – Pedagoško asistenti o Sašo Kamenović.


Trubul te sikadol kaj ani Srbija si prekal milionotepaš bihramome. Golese ano Bor, ani FS „Vuk Krarađić“ kerdardol „Druga šansa – Dujto šaipe“ kaj si hramome 62 avutne, sostar si 80% Roma, kaj koordiniril Andragoško asistenti o Vladimiri Šainović. Sikljardiripe si ane trin ciklusuta: I tar jekto đi štarto, II – tar pančto đi šovto, III – tar eftato đi ohtoti klasi. Sajek ciklusi si jek sikalno breš thaj po agori, e kheresa bućarimase, avutne si len šaipe te agorin nisave tar e tercijalikene kerdimatura.
Tar 87 sikljane ki maškatutni sikavni pobut si hramome ane trinbrešengi – bućare sikavne. Ko Fakulteti džan 13 studentura, sostar 2 stipendistura učale thaj uče, a 6 maškarutne sikalne.
Čačunipe si kaj o ekonomikano azili lel po kutbano thaj kaj kala hramosardipa sikaven ušandipe thaj roden kvalititikano thaj inčardikano astaripe ane sa riga thaj pe sa šaipa, sar ke bivladako sektori, gija ke amalikane khera pe sa nivelura.

Lokalne medije baše čačipena e Romenge.